حساسیت فصلی یا بیماری تب یونجه

·                          مرور کلی

  این بیماری به اسامی مختلف نامیده می شود از جمله حساسیت  فصلی، حساسیت  بهار ، حساسیت  به گروه گیاهان نامیده می شود. این بیماری ، جزء بیماریهای شایع به شمار می رود همچنین این بیماری با آسم نیز همراهی دارد و مواردی که فرد در آن به هر دو بیماری مبتلا است کم نمی باشد.

<!--[if !vml]--><!--[endif]-->

·                          چگونه این بیماری اتفاق می افتد ؟

  گر چه هر کسی می تواند مبتلا به حساسیت توسط مواد حساسیت زای اطراف خود شود ولی این بیماری تمایل دارد که بعنوان یک صفت فامیلی در بعضی خانواده ها بیشتر انتقال یابد. این حساسیت پس از برخورد فرد با ماده حساسیت زا اتفاق می افتد.

در طول فصلی که گیاهان گرد افشانی می کنند، هر شخصی که در نزدیکی گیاهان قرار داشته باشد در معرض این گرده ها قرار خواهد گرفت. افرادی که استعداد بروز حساسیت ( آلرژی ) دارند پس از قرار گرفتن در معرض گرده ممکن است به یک یا حتی چند نوع از آن گرده ها حساس شده و علائم حساسیت را بروز دهند. البته بعضی از گرده ها نسبت به بقیه قدرت حساسیت زائی بالاتری دارند .

  برخی گرده های سبک که براحتی توسط باد جابجا می شوند، بیشتر مشکل را برای افراد بوجود می آورند. ولی گرده هائی که سنگین تر هستند و بوسیله باد نمی توانند مسافت زیادی جابجا شده و فقط گاهی بوسیله زنبورها و دیگر حشرات جابجا می شوند ، زمانی مشکل زا هستند که فرد در تماس مستقیم و نزدیک با این گیاهان قرار داشته باشد. گرده های سبک با توجه به اینکه براحتی جابجا می شوند در هر مکانی ( داخل یا خارج خانه ) می توانند باعث ایجاد علائم در فرد شوند.

<!--[if !vml]--><!--[endif]-->

·                          علائم بیماری حساسیت  فصلی چیست ؟

  شایعترین علامت در این بیماران عطسه های مکرر است که برای مدت طولانی گریبانگیر این افراد می باشد. علاوه بر آن، گرفتگی بینی و آبریزش بینی نیز از دیگر علائم  این بیماری می باشد. سایر علائم شامل قرمزی، تورم و خارش بینی ، گلو ، دهان و حتی خارش در گوش می باشد. همچنین اختلال تنفسی در شب یه علت انسداد بینی که باعث اختلال در خواب شبانه می شود از دیگر علائم بیماری است.

البته علائم ذکر شده از نظر شدت از فردی به فرد دیگر و برحسب شدت بیماری متفاوت است،  بصورتیکه در برخی موارد علائم بسیار آزار دهنده است بطوریکه با زندگی روزمره و عادی مثل کار کردن و یا به مدرسه رفتن تداخل می کند .

همانطور که گفته شد این بیماری ، مزمن بوده و ابتلای با آن هر سال پس از سال دیگر و به مرور باعث ایجاد مشکلات بهداشتی بعدی برای بیمار می شود. سینوزیت مزمن یکی از این مشکلات است و همچنین ابتلا به پولیپ بینی نیز امکان دارد. بعلاوه در صد قابل توجهی از این افراد نیز به آسم مبتلا بوده و یا بعداً به آن مبتلا خواهند شد.

·                          بیماری تب یونجه در چه فصلی عارض می شود؟

  فصل ابتلا به این بیماری برای افراد مختلف ، متفاوت است بعلت اینکه ، درختان ، علفها و گلها هر کدام در فصلی از سال بیشترین میزان گرده افشانی را دارند، بنابراین بسته به نوع حساسیت فرد ممکن است زمان بروز حساسیت متفاوت باشد.

برای مثال درختان در اوایل بهار گرده افشانی دارند پس از افرادی که به گرده درختان حساسیت دارند حداکثر علائم خود را در اوایل بهار نشان خواهند داد. این درختان اکثراً شامل :
صنوبر ، توس ، افرا، و نارون می باشد.

افرادی که به گرده تولید شده از علف و چمن حساسیت دارند علائم خود را در انتهای بهار و اوایل تابستان نشان خواهند داد ، زمانی که علفها بیشترین فعالیت گرده افشانی را دارند . حدود نیمی از افراد مبتلا به حساسیت  فصلی به گرده ناشی از علف و چمن حساسیت دارند.

گلهای تزئینی نیز منبعی دیگر برای ایجاد علائم درافراد مبتلا به حساسیت فصلی است این گیاهان از میانه تابستان تا اواخر پائیز گرده افشانی کرده و در همین زمان فرد حداکثر علائم خود را نشان می دهد.

حال اگر کسی به چند نوع گیاه حساسیت داشته باشد و یا بدتر آنکه، هم به گرده درختان، هم علفها و هم گلها حساسیت داشته باشد، فصل بروز علائم در این شخص از اوایل بهار تا اواخر پائیز خواهد بود یعنی در بیشتر مواقع سال دچار مشکل است.

  نوعی دیگری از این حالت در افرادی وجود دارد که به گرد و غبار موجود در هوا، مو و پوست سگها و گربه ها و سایر مواد حساسیت زای موجود در هوا حساسیت دارند . این افراد معمولاً در تمام طول سال علامت داشته و واژه «حساسیت  فصلی» دیگر برای آنها صدق نمی کند، زیرا این افراد در تمام طول سال با مواد حساسیت زا برخورد دارند.

گروه قارچها، کپکها نیز می توانند باعث ایجاد حساسیت شوند که معمولاً در ماههای تابستان و پائیز باعث ایجاد علائم ، در بسیاری از مردم می شوند. این مواد حساسیت زا معمولاً د رمحلهای تجمع کاه، یونجه، و یا برگهای خشک شده وجود دارند و در آب و هوای مرطوب رشد آنها سرعت بیشتری گرفته و خصوصاً در شرایطی که جریان هوا و تهویه آزاد هوا برقرار نباشد به مقدار زیادی رشد کرده و گرده تولید می کنند.

·                          چگونه حساسیت ایجاد می شود ؟

  بطور طبیعی سیستم ایمنی بدن ما هر گاه در معرض یک ماده ناآشنا و احتمالاً خطرناک ( مثل باکتری یا ویروس و ... ) قرار بگیرد با تولید آنتی  بادی سعی در نابودی عنصر ناآشنای وارد شده به بدن را دارد و این یک روند طبیعی دفاعی بدن است. اما حساسیت زمانی اتفاق می افتد که سیستم دفاعی در برخورد با عوامل بی ضرری مثل گرده گیاهان واکنش شدیدی نشان داده و تولید آنتی بادی کند . این آنتی بادی های تولید شده به سلولهای دیگری در بدن متصل شده و از آنها موادی مثل آنتی هیستامین آزاد می شود که در ایجاد  علائم حساسیت  نقش مهمی دارد. بنابراین پس از اینکه بیمار یکبار در معرض ماده حساسیت زا قرار گرفت،در دفعات بعد با سرعت بیشتری به محض برخورد ماده آلرژی زا به سلولهای دفاعی، با سزعت بیشتری از خود هیستامین و سایر مواد حساسیت زا آزاد شده و باعث اتساع عروق خونی ، افزایش ترشحات بدن ( مثل اشک و آبریزش بینی ) ، تورم بافتها ، خارش ، عطسه و .... می شوند.

البته این واکنشها تهدید کننده حیات نبوده و علیرغم آزاری که برای فرد ایجاد می کنند، به محض اینکه فرد از محیط حاوی مواد حساسیت زا دور شود، علائم او فروکش خواهد کرد.

·                          چگونه می توان حساسیت  فصلی را کنترل کرد ؟

  همانطور که گفته شد، دوری جستن از ماده حساسیت زا ( در صورت امکان ) بهترین راه مقابله با این بیماری است. گرچه بعضی از افراد نقل مکان فرد را به منطقه  ای دیگر توصیه می کنند و با اینکه گاهی این روش مفید است ولی هیچ تضمینی نیست که فرد به مواد حساسیت زای آن منطقه از قبل حساسیت نداشته باشد و یا حتی پس از مدتی به آنها را احساس نشود. لذا این روش علیرغم خرجی که برای بیمار به همراه دارد امکان شکست نیز دارد.

استفاده از وسائل تهویه هوا و حتی تصفیه هوا در طول فصول بیماری در خانه باعث می شود که کیفیت خواب شبانه بیمار و زندگی او بهبود یابد. همچنین استفاده از ماسکهای ضد گرد و غبار هم در محیط خارج خانه و محل کار باعث کاهش علائم نیز در آن وجود دارد.

همانطور که گفته هیستامین یکی از موادی است که باعث ایجاد علائم می شود بنابراین داروهای آنتی هیستامین در کاهش علائم فرد مؤثر می باشند. داروهای ضد احتقان نیز می توانند در کاهش بعضی از علائم مفید باشند گرچه هیچکدام از این داروها روی بیماری زمینه ای اثری نداشته و فقط علائم بیماری را کاهش می دهند.

داروهای بدون نسخه مثل اسپری های بینی علاوه بر اینکه ارزش محدودی در کاهش علائم بیماری دارند، استفاده طولانی مدت آنها می تواند عوارض داشته و علائم را بدتر کند.

استروئیدهای استنشاقی ( مثل اسپری بکلومتازون ) گاهی در کنترل بیماری مفید بوده و ممکن است پزشک آنها را تجویز کند. هنچنین حساسیت زدائی به یک حساسیت خاص نیز می تواند بعنوان نوعی درمان مد نظر باشد.

آفت دهان

·                          مرور کلی

<!--[if !vml]--><!--[endif]-->
 

زخمهای آفتی، کوچک دردناک و آزار دهنده می باشند.این زخمهای سطحی باعث می شود که غذا خوردن وحتی صحبت کردن فرد با ناراحتی و مشکل مواجه شود. این زخمها ممکن است در روی زبان، کام نرم روی قاعده لثه ها و فضای داخل دهان ایجاد شود.

  آفت از دو جهت با تب خال متفاوت است یکی اینکه آفت بیشتر بافت نرم داخل دهان را گرفتار می کند جائیکه بندرت توسط زخمهای تب خال در گیر می شود و آنکه دیگر آفت مسری نیست ولی تب خال بسیار مسری می باشد .

آفت در هر سنی ممکن است فرد را مبتلا کند ولی معمولاً در سنین 40-10 سال برای اولین بار فرد را گرفتار می کند. این بیماری اغلب نیاز به درمان ندارد. درد آن پس از چند روز فروکش کرده و خود زخم نیز در طی 3-1 هفته کاملاً بهبود می یابد. بندرت ممکن است آفت بیماری شدیدی را ایجاد کند که در این نوع زخمها بزرگتر از یک سانتی متر و یا زخمهائی که بیش از 2 هفته دوام می آورند را شاهد هستیم.

·                          علائم و نشانه ها

علائم آفت شامل : 

-                     زخم یا زخمهائی دردناک در داخل دهان

-                     احساس سوزش و یا سوزن سوزن شدن قبل از ظهور زخم

-                     یک زخم گرد با مرکزی سفید رنگ که توسط یک هاله قرمز احاطه شده است

-                     گاهی ممکن است علائمی مثل تب ، بی حالی و تورم غدد لنفاوی همراه آفت وجود داشته باشد، گرچه این علائم ممکن است ارتباطی با آفت نداشته باشد.

·                          علت بیماری

علت بیشتر موارد آفت یک راز باقی مانده است. محققان معتقدند که استرس و یا آسیب بافتی می تواند باعث ایجاد آفت شود. حتی آسیبهای خفیف مثل گاز گرفته شدن فضای داخل دهان بطور اتفاقی نیز می تواند باعث ایجاد آفت شود. سایر علل احتمالی آفت شامل موارد زیر است :

-                            اختلال در عملکرد  سیستم ایمنی

-                            مشکلات و کمبودهای تغذیه ای مثل کمبود ویتامین 12 B، روی، فولیک اسید و یا آهن

-                            بیماریهای لوله گوارش

-                            حساسیت غذائی

-                            دوران قاعدگی

  نکته دیگر اینکه ، گر چه هر کسی ممکن است به این بیماری مبتلا گردد ولی این بیماری در بعضی خانواده ها شیوع بیشتری دارد که نشان می دهد ممکن است استعداد به آن از طریق ارث نیز منتقل شود.

·                          چه موقع باید بدنبال مراقبتهای پزشکی رفت ؟

در صورتیکه یکی از موارد زیر گریبانگیر شما شد، حتماً به پزشک مراجعه کنید :

-                            زخمهائی که بطور غیر معمول بزرگ می باشند .

-                            زخمهائی که بیش از 3 هفته وجود دارد و بهبود نیافته اند.

-                            دردی که با اقدامات اولیه فروکش نکرده است.

-                            در صورتیکه این بیماری نوشیدن شما را مختل کرده است و نمی توانید به مقدار کافی مایعات میل کنید .

-                            تب بالا همراه با آفت

  همچنین اگر شما دندانی دارید که سطح بسیار تیزی دارد و یا وسائل داخل دهانی مثل دندان مصنوعی که بنظر می رسد که آنها باعث تحریک داخل دهان شما و ایجاد آفت می شوند باید به دندانپزشک مراجعه کنید.

  درمان

  در حالت عادی این بیماری بدون درمان بهبود می یابد ولی خصوصاً  برای زخمهای بزرگ دردناک و مزمن پزشکان دارو می دهند. برای کاهش درد و التهاب ناشی از آفت نیز پزشکان از دهان شویه های حاوی کورتیداستروئید و یا مواد بی حس کننده استفاده می کنند.

·                          پیشگیری

می توان با پی بردن به عواملی که محرک ایجاد آفت می باشد و دوری جستن از آنها تعداد دفعات ابتلا به آفت را کاهش داد.

1-                متوجه باشید که چه می خورید: از غذاهائی که بنظر می رسد که دهان شما را تحریک می کنند پرهیز کنید. اینها می تواند شامل غذاهای اسیدی، آجیل ها و یا بعضی از ادویه ها باشد.

2-                در هنگام غذا خوردن با کسی صحبت نکنید : گفته شد حتی آسیبهای جزئی داخل دهان که بطور مثال از گاز گرفته شدن اتفاقی جدار دهان فرد ایجاد می شوند، می توانند باعث ایجاد زخمهای آفتی شوند.

3-                رعایت بهداشت دهان : مسواک زدن پس از هر وعده غذا و استفاده از نخ دندان روزی یکبار می تواند دهان شما را پاکیزه نگه داشته و از غذاهائی که ممکن است باعث تحریک و ایجاد آفت شوند جلوگیری کند.

·                          اقدامات ساده برای مراقبت فرد مبتلا به آفت

پس از اینکه فرد به آفت دچار شد برای تخفیف درد و ناراحتی ناشی از آن اقدامات زیر مفید است:

-                            اجتناب از مصرف غذاهای اسیدی ، قندی، پر ادویه و هر غذائی که باعث تشدید درد و تحریک زیاد دهان می شود.

-                            استفاده از تکه های کوچک یخ برروی نقاطی که دچار آفت است. این کار باعث تخفیف درد می شود.

-                            مسواک زدن بطور مرتب و تمیز نگه داشتن دهان

-                            مرتباً دهان خود را بشوئید. این کار را می توان با آب نمک و یا استفاده از دهانشویه های معمولی انجام داد. اگر از شربت دیفن هیدارمین و یا محلول آب اکسیژنه استفاده
می کنید حتماً  آنها را رقیق کنید تا تحریک کننده نباشند.

-                            با استفاده از محلول شیر منیزیوم ( هیدروکسید منیزیوم که هم بعنوان داروی ضد اسید و هم ضد یبوست مصرف می شود. ) و چکاندن چند قطره روی زخم آفت هم درد آن کاهش می یابد هم بهبود آن تسریع می یابد.

-                            استفاده از ضد دردهائی مثل آسپرین ، استامینوفن و یا ایبوپروفن نیز برای کاهش درد مفید است ولی از آسپرین برای کودکان نباید استفاده کرد.

<!--[

  درمان

  در حالت عادی این بیماری بدون درمان بهبود می یابد ولی خصوصاً  برای زخمهای بزرگ دردناک و مزمن پزشکان دارو می دهند. برای کاهش درد و التهاب ناشی از آفت نیز پزشکان از دهان شویه های حاوی کورتیداستروئید و یا مواد بی حس کننده استفاده می کنند.

·                          پیشگیری

می توان با پی بردن به عواملی که محرک ایجاد آفت می باشد و دوری جستن از آنها تعداد دفعات ابتلا به آفت را کاهش داد.

1-                متوجه باشید که چه می خورید: از غذاهائی که بنظر می رسد که دهان شما را تحریک می کنند پرهیز کنید. اینها می تواند شامل غذاهای اسیدی، آجیل ها و یا بعضی از ادویه ها باشد.

2-                در هنگام غذا خوردن با کسی صحبت نکنید : گفته شد حتی آسیبهای جزئی داخل دهان که بطور مثال از گاز گرفته شدن اتفاقی جدار دهان فرد ایجاد می شوند، می توانند باعث ایجاد زخمهای آفتی شوند.

3-                رعایت بهداشت دهان : مسواک زدن پس از هر وعده غذا و استفاده از نخ دندان روزی یکبار می تواند دهان شما را پاکیزه نگه داشته و از غذاهائی که ممکن است باعث تحریک و ایجاد آفت شوند جلوگیری کند.

·                          اقدامات ساده برای مراقبت فرد مبتلا به آفت

پس از اینکه فرد به آفت دچار شد برای تخفیف درد و ناراحتی ناشی از آن اقدامات زیر مفید است:

-                            اجتناب از مصرف غذاهای اسیدی ، قندی، پر ادویه و هر غذائی که باعث تشدید درد و تحریک زیاد دهان می شود.

-                            استفاده از تکه های کوچک یخ برروی نقاطی که دچار آفت است. این کار باعث تخفیف درد می شود.

-                            مسواک زدن بطور مرتب و تمیز نگه داشتن دهان

-                            مرتباً دهان خود را بشوئید. این کار را می توان با آب نمک و یا استفاده از دهانشویه های معمولی انجام داد. اگر از شربت دیفن هیدارمین و یا محلول آب اکسیژنه استفاده
می کنید حتماً  آنها را رقیق کنید تا تحریک کننده نباشند.

-                            با استفاده از محلول شیر منیزیوم ( هیدروکسید منیزیوم که هم بعنوان داروی ضد اسید و هم ضد یبوست مصرف می شود. ) و چکاندن چند قطره روی زخم آفت هم درد آن کاهش می یابد هم بهبود آن تسریع می یابد.

-                            استفاده از ضد دردهائی مثل آسپرین ، استامینوفن و یا ایبوپروفن نیز برای کاهش درد مفید است ولی از آسپرین برای کودکان نباید استفاده کرد.

  گلو درد از علائم بسیاری از بیماریهای شایع می باشد. عفونتهائی که علت اکثریت موارد گلو درد را تشکیل می دهند و می توانند مسری باشند توسط باکتری و یا ویروس ایجاد می شوند. ویروسهای آنفولانزا و ویروسهای مولد سرماخوردگی در کنار باکتریهائی مثل استروپتوکوک، میکو پلاسما یا هموفیلیوس از موارد شایع عفونتهای درگیر کننده گلو هستند. آنتی بیوتیکها هم فقط بر  روی باکتریهها مؤثر بوده و بر ویروسها اثری ندارند.

1- ویروسها

  بسیاری از گلو دردهای ویروسی همراه با علائمی مثل آبریزش بینی، عطسه، انسداد بینی، درد کلی بدن بوده و بسیار مسری هستند و خصوصاً در فصل زمستان سریعاً از فردی به فرد دیگر انتقال می یابند.

  البته بدن می تواند با تولید آنتی بادی ویروسها را نابود کند ولی این روند حدود یک هفته بطول می انجامد. گلو درد همراه با سایر عفونتهای ویروسی دیگر مثل سرخک، آبله مرغان، سیاه سرفه و ... اتفاق می افتد ولی یکی از عفونتهای ویروسی بنام « مونونوکلئوز عفونی » وجود دارد که بیش از یک هفته طول می کشدتا بهبود یابد. این ویروس که سیستم ایمنی را درگیر می کند  که باعث
می شود که لوزه ها بزرگ شده ، همچنین کبد و طحال نیز از اندازه طبیعی خود بزرگتر می شوند. بر روی لوزه ها لکه های سفید مشاهده می شود. غدد لنفاوی و نواحی گردن، آرنج ، کشاله ران و زیر بغل نیز بزرگ می شوند. این بیماری که ممکن است گلو درد شدیدی ایجاد کند گاهی بعلت بزرگی بیش از حد لوزه تنفس بیمار را نیز دچاراختلال می کند. درگیری کبد می تواند باعث ایجاد زردی شود که در پوست و چشم مشخص است. همچنین این بیماری باعث خستگی شدیدی می شود که گاهی تا 6 هفته یا بیشتر ادامه می یابد. این بیماری که در سنین نوجوانی می تواند شدید باشد در کودکان کوچکتر معمولاً شدت کمی دارد.

2- باکتریها 

  گلو درد استروپتوکوکی که توسط بعضی از انواع باکتری استرپتوکوک ایجاد می شود از این جهت خطرناک است که در صورت عدم درمان می تواند عوارض خطرناکی مثل درگیری دریچه های قلبی ( تب روماتیسمی ) و یا درگیر کلیه ها ( نفریت یا التهاب کلیه ها ) را باعث شود. علاوه بر این عوارض عفونت استرپتوکوکی می تواند باعث مخملک ، عفونت لوزه ها ، سینه پهلو ، سینوزیت و یا عفونت گوش شود.

<!--[if !vml]--><!--[endif]-->

  بعلت همین عوارض است که عفونت استرپتوکوکی باید با آنتی بیوتیک درمان شود. البته همیشه براحتی می توان با معاینه این نوع گلو درد را تشخیص داد ولی ممکن است به آزمایش کشت گلو نیاز شود . که اگر این آزمایش مثبت شد پزشک برای بیمار آنتی بیوتیک تجویز می کند. البته تستهای استرپتوکوک نمی توانند سایر باکتریهائی را که باعث گلو درد شدید شده و احتیاج به آنتی بیوتیک مخصوص دارند، تشخیص دهد مثلاً در ابتلای گلو به باکتری دیفتری و همچنین موارد شدید و مزمن التهاب لوزه ها و یا آبسه لوزه آزمایش کشت استرپتوکوکی منفی است.

التهاب لوزه ها می تواند در اثر عفونت لوزه ها ایجاد شود. لوزه ها خصوصاً در 3-2 سال اول زندگی در سیستم ایمنی نقش دارند و باعث تولید آنتی بادی می شوند. لوزه مکرراً باکتریها را از محیط اطراف گرفته و آنها را به سیستم ایمنی برای تولید آنتی بادی معرفی می کند ولی یک لوزه سالم عفونت را در خود نگه نمی دارد و سریعاً آنرا حذف می کند. گلو دردهای مکرر در بچه های دچار التهاب لوزه نشان می دهد که این دریچه ها در بین این دفعات درگیری و بیماری لوزه هایشان از عفونت پاک نمی شوند. در تحقیقاتی که بعمل آمده مشخص شده کودکانی که مکرراً دچار حمله های التهاب لوزه می شوند ( مثلاً بیش از 4-3 مورد التهاب لوزه در سال برای چند سال متوالی ) در صورتیکه لوزه های آنها با جراحی بیرون آروده شود، دچار مشکلات کمتری خواهند بود.

عفونت باکتریال بینی و سینوسها نیز می تواند باعث گلو درد شود، زیرا ترشحات سینوس و قسمت بالای بینی از ناحیه پشت حلق تخلیه شده و می توانند عفونت را به ناحیه گلو منتقل کنند.

خطرناکترین عفونت گلو « اپی گلوتیت » نام دارد که کودک دچار التهاب اپی گلوت می شود و به علت التهاب شدید خطر مسدود شدن راه تنفسی و خفگی بچه وجود دارد و این عفونت یک اورژانس بوده و نیازمند توجه خاص می باشد. از علائم این عفونت بلع بسیار دردناک است ( که باعث جاری شدن آب دهان به بیرون بجای قورت دادن آن می شود. ) و صدای فرد حالت گرفته پیدا کرده ( بخاطر درگیری حنجره ) و تنفس مشکل می شود.

·                          آیا عفونت گوش میانی یک بیماری جدی و خطرناک است؟

  بله ، این بیماری بعلت اینکه هم باعث گوش درد شدید و هم کاهش شنوائی می شود باید جدی گرفته شود زیرا مثلاً کاهش شنوائی خود باعث ایجاد تبعات دیگر مثل اختلال در یادگیری و حتی تأخیر در سخن گفتن خواهد شد. در هر صورت اگر بیماری به موقع تشخیص داده شده و سریعاً درمان شود، شنوائی تقریباً همیشه به مقدار طبیعی خود باز خواهد گشت.

  از طرف دیگر ، این بیماری بعلت گسترش عفونت به ساختارهای اطراف خود می تواند عوارض وخیم دیگری را نیز بوجود آورد مثل آبسه مغزی، عفونت استخوان پشت گوش ( ماستوئید ) و یا مننژیت ( التهاب پرده مغز ) و ... بنابراین شناخت علائم آن و رساندن سریع کودک به پزشک برای جلوگیری از عوارض خطرناک لازم می باشد.

·                          گوش چگونه کار خود را انجام می دهد؟

  گوش خارجی صداها را دریافت می کند و به طرف کانال گوش هدایت می کند. گوش میانی که به اندازه یک نخود فرنگی است یک فضای پر از هوا  است که از گوش خارجی توسط یک لایه نازک بنام پرده صماخ جدا شده است . 3 استخوانچه کوچک که کوچکترین استخوانهای بدن می باشند، در گوش میانی قرار داشته و از یک طرف دیگر به گوش داخلی متصل هستند و کارشان انتقال ارتعشات صدا از پرده گوش به گوش داخلی می باشد. گوش داخلی نیز ارتعاشات را به سیگنالهای الکتریکی تبدیل کرده و این سیگنالها را به مغز ارسال می کند. البته گوش داخلی در حفظ تعادل انسان نیز دخالت دارد.

اما یک گوش میانی سالم حاوی هوا می باشد که از نظر فشار، برابر با فشار جو بوده و باعث انتقال راحت ارتعاشات به گوش داخلی می شود. البته تعادل فشار در گوش میانی توسط لوله ای بنام شیپور استاش که از گوش میانی به بینی راه دارد، انجام می گیرد. هوا مثلاً در هنگام خمیازه کشیدن و یا انجام عمل بلع می تواند بصورت حبابهای کوچکی وارد گوش شده و تعادل فشار را برقرار کند.

·                         
دلایل ابتلا به عفونت گوش میانی چیست ؟

  انسداد شیپور استاش مثلاً در هنگام سرماخوردگی، حساسیت  و یا سایر عفونتهای تنفسی در کنار حضور باکتری یا ویروس در گوش میانی باعث تجمع مایع ( در اثر تولید چرک و ترشحات مخاطی) در گوش میانی و در پشت پرده صماخ می شود. هر چه حجم مایع تجمع یافته در گوش میانی بیشتر شود باعث بالا رفتن فشار فضای گوش میانی و همچنین به بیرون برآمده شدن پرده صماخ و درد گوش و تورم آن می شود. در این حالت بعلت اینکه در پشت پرده گوش مایع وجود دارد، ارتعاش پرده صماخ مختل شده و شنوائی کاهش می یابد.

گاهی در اثر فشار زیاد چرک ، پرده صماخ پاره شده و چرک از گوش خارج می شود، ولی بطور شایعتر چرک و ترشحات در داخل باقی می مانند. حتی گاهی پس از اتمام دوره حاد عفونت نیز ترشحات در داخل گوش باقی می ماند و مزمن می شود. این ترشحات برای چندین هفته ، چندین ماه و حتی چندین سال پس از عفونت حاد ممکن است، در گوش میانی باقی مانده و سبب عودهای مکرر بیماری و همچنین اختلال در شنوائی شود.

  علائم عفونت گوش میانی چیست؟

·                          علائم عفونت گوش میانی چیست؟

  در نوزادان و شیر خواران علائم زیر دیده می شود: 

  کشیدن و چنگ انداختن به گوش خصوصاً  اگر همراه با موارد زیر باشد :

-                     مشکلات شنوائی

-                     گریه و بی قراری

-                     تب

-                     استفراغ

-                     خروج ترشحات چرکی از گوش

در کودکان بزرگتر ، نوجوانان و بالغین علائم زیر انتظار می رود :

-                     احساس پری یا فشار در گوش

-                     مشکلات شنوائی

-                     سرگیجه و اختلال در تعادل

-                     تهوع و استفراغ

-                     خروج ترشحات از گوش

-                     تب

·                          پس از مراجعه به پزشک، برای بیمار چه کاری انجام می شود؟

  پزشکان با استفاده از یک وسیله به نام « اتوسکوپ » می توانند گوش خارجی و پرده گوش را دیده و تغییرات پرده گوش را تشخیص دهند. با این وسیله می توان قرمزی گوش و تجمع مایع پشت پرده صماخ را مشاهده کرد و در بعضی از انواع اتوسکوپ با دمیدن مقداری هوا به کانال گوش، تحرک پرده گوش نیز اندازه گیری می شود. اگر پس از ورود هوا به کانال گوش پرده حرکتی نکند و یا اینکه پرده گوش قرمز رنگ باشد، احتمالاً گوش مبتلا به عفونت شده است. علاوه بر معاینه فوق، دو تست دیگر نیز برای بدست آوردن اطلاعات بیشتر ممکن است استفاده شود. یکی تست«شنوائی سنجی» که در آن سطح شنوائی در فرکانسهای متفاوت سنجیده شده و نمودار آن مورد بررسی قرار می گیرد و تست دیگر « تمپانوگرام » است که با اندازه گیری فشار گوش میانی، کارکرد شیپور استاش و
تحرک پذیری پرده صماخ را بررسی می کند.    

  درمان:

  پزشک پس از ویزیت بیمار چندین دارو تجویز می کند که یکی از آنها آنتی بیوتیک مناسب برای درمان عفونت گوش میانی می باشد. لازم است که دوره درمان آنتی بیوتیک تا انتها طی شود حتی اگر سریعاً و پس از چند روز علائم بیماری فروکش کند، زیرا درمان ناقص باعث عود مجدد بیماری
می شود. علاوه بر آنتی بیوتیک ممکن است آنتی هیستامین ( در صورت همراهی بیمار با حساسیت  ) و یا ضد احتقان ( خصوصاً سرماخوردگی ) توسط پزشک تجویز شود. همچنین تجویز ضد درد و ضد تب نیز ممکن است ضرورت پیدا کند. اگر علائم پس از چند روز تخفیف پیدا نکرد، دوباره با پزشک خود مشورت کنید.

گاهی در درمان عفونت گوش میانی نیاز به اقدامات دیگری می باشد که یکی از آنها عملی به نام « میرنگوتومی » یا برشی بر پرده صماخ با تیغ جراحی است. این عمل زمانی انجام می گیرد که بیمار درد شدیدی دارد و پرده گوش بسیار برجسته بوده و هر آن ممکن است پاره شود. در این موارد جراح با تغ خود یک برش کوچک روی پرده گوش ایجاد می کند که هم باعث خروج چرک و ترشحات شده و هم درد را کاهش می دهد و از همه مهمتر از پاره شدن وسیع خودبخودی پرده گوش جلوگیری می کند. البته این برش در عرض چند روز خودبخود بهبود یافته و خطر خاصی برای بیمار ندارد.

گاهی نیز پس از ایجاد شکاف تخلیه چرک، تا زمانیکه لوله استاش کار کرد خود را بدست نیاورد. یک « لوله تهویه » در محل شکاف قرار می دهند تا هم تعادل هوای داخل گوش میانی تأمین شده و هم چرک و ترشحات از گوش خارج شود و گاهی برای چندین هفته این لوله در داخل پرده صماخ باقی گذاشته می شود. البته در زمانیکه این لوله تهویه در داخل پرده صماخ قرار دارد باید از ورود آب به گوش جلوگیری کرد تا دوباره باعث ایجاد عفونت نشود.

همچنین اگر این بیماری در زمینه حساسیت  اتفاق افتاده است، درمان حساسیت  نیز ممکن است ضروری شود.